Ministerstwo Finansów przypomina, że pierwszym rokiem za który rozliczaliśmy PIT był rok 1992. Wcześniej bezpośredni kontakt z urzędami skarbowymi mieli przede wszystkim przedsiębiorcy i księgowi z zakładów pracy. Przed 1992 rokiem zdecydowaną większość Polaków rozliczali pracodawcy.

Ustawa o PIT zastąpiła pięć podatków funkcjonujących w gospodarce centralnie planowanej i wprowadziła powszechne opodatkowanie dochodów osobistych.

Głównym celem regulacji było stworzenie systemu podatkowego odpowiadającego potrzebom gospodarki wolnorynkowej oraz standardom państw Europy Zachodniej. Na przestrzeni lat przepisy samej ustawy podlegały nieustannym modyfikacjom. W ciągu 20 ostatnich lat ustawa o PIT nowelizowana była około 150 razy.

Zdaniem MF liczba oraz ich częstotliwość pokazują na szybkie tempo przemian jakie w ciągu dwóch ostatnich dekad dokonały się w Polsce. Trzeba jednak zauważyć, że tak liczne zmiany są dowodem na brak przemyślanej legislacji podatkowej.

Ministerstwo zauważa,że początkowo podatek dochodowy, obok pełnienia funkcji fiskalnej, oddziaływał również pobudzająco na zachowania podatników. Wpływał na przykład na rozwój budownictwa mieszkaniowego poprzez wprowadzoną ulgę z tytułu wydatków na własne cele mieszkaniowe.

Od 2009 r. obowiązuje skala podatkowa z najmniejszą liczbą stawek podatkowych (tylko dwie 18% i 32%) i najniższą stawką dla pierwszego przedziału dochodów (18%). Stawki zmieniano trzy razy w 1994 r. (21-33-45 proc.), w 1997 r. (20-33-44 proc), w 1998 r. (19-30-40 proc). Warto dodać, że obecnie PIT jest de facto podatkiem linowym, bo wg stawki 18% rozlicza się ponad 98% podatników. A tak w rzeczywistości po odliczeniu ulg efektywna stawka PIT wynosi (średnio) niecałe 14 proc.